Tip 2 Diyabet, günümüzün bulaşıcı olmayan salgın hastalığı olarak tanımlanmaktadır. Bu durum, kas, yağ ve karaciğer hücrelerinin insüline tepki vermemesi sonucu oluşan ve zamanla gelişen ‘insülin direnci’ ile ilişkilidir.
Uzmanlar, insülin direncinin en önemli sebeplerinden birinin elma tipi vücut yapısı olduğunu vurgulamaktadır. Bu tür vücut yapısında yağ birikimi bacaklar ve kalça yerine doğrudan karın ve bel bölgesinde meydana gelir. Ancak bazı yaşam tarzı değişiklikleri ile bu durumu düzeltmenin mümkün olduğunu belirten İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, “Hemen vücut şeklinize bakın. Eğer kilo en fazla göbek bölgenizde toplanmışsa harekete geçin” diyerek insülin direnciyle başa çıkma yöntemlerini açıkladı.
Prof. Dr. Osman Erk
İnsülin direncine yol açan diğer etkenler
– Bağırsaklarda bulunan zararlı bakteriler, LPS adı verilen maddeleri salgılayarak kronik iltihaplanmalara ve insülin direncine sebep olabilir.
– Toksinlere maruz kalmak da insülin direncini artırabilir.
– Özellikle dip balıklarında bulunan cıva ve endüstriyel alanlara yakın yerlerde yetiştirilen bazı kök sebzeler ile yeşilliklerdeki kurşun gibi ağır metaller kronik iltihaplanmaya ve insülin direncine yol açabilir.
– Aşırı tuz alımı (genellikle işlenmiş gıdalarda bolca bulunan tuz) da insülin direncini artırır.
– Doymuş ve trans yağlar hücre zarlarının yapısını etkileyerek insülin ve leptin dirençlerine neden olabilirler.
– Yaygın olarak kullanılan statin ve beta bloker ilaçları da insülin direnci riskini artırabilir.
– Hayvansal proteinlerin aşırı tüketimi, karaciğerde kolesterol üretimini artırarak hem kolesterol seviyelerini yükseltir hem de insülin salınımını artırarak insülin direncine yol açabilir.
En tehlikeli durum iç organların yağlanmasıdır
– Viseral yağlanma: İnsülin direnci ile karın bölgesindeki aşırı yağ birikimi arasındaki ilişki oldukça belirgindir. Bazı bireylerin bacakları ve kalçaları ince olsa da göbekleri belirgindir. Elma tipi vücudu tanımlayan bu durumda yağlar yalnızca göbek çevresinde değil, iç organların etrafında da birikir. Bu tehlikeli yağ (viseral yağlar) sürekli olarak kana iltihap yapıcı maddeler salar ve Tip 2 diyabet ile kardiyovasküler hastalık riski taşır.
– Polikistik Over Sendromu: Kadınlarda elma tipi göbek yağlanması genellikle insülin direncinin tetiklediği Polikistik Over Sendromu (PCOS) ile yakından ilişkilidir.
– Kortizol hormonu: Yüksek stres hormonu olan kortizol kan şekerini artırarak insülini yükseltir; böylece yağların kalça yerine inatla göbekte birikmesine neden olur.
İnsülin direnci
NASIL BAŞA ÇIKABİLİRSİNİZ?
Elma tipi insülin direnciyle mücadelede yaşam tarzı değişiklikleri büyük önem taşımakta olup şu adımlar izlenebilir:
– Kilo yönetimi: Vücut ağırlığının yalnızca yüzde 10’unun kaybedilmesi bile insülin duyarlılığını artırır ve kronik iltihapları azaltır.
– Sağlıklı beslenme: Sade şekerler ve işlenmiş karbonhidratlar beslenmeden kesinlikle çıkarılmalıdır. Beslenmede kalbe dost yağlar, lifli sebzeler ve kompleks karbonhidratlara (doğal zeytinyağı, tam tahıl, sebze-meyve) yer verilmelidir. Tuz ve şeker oranı azaltılmalı, beslenme düzeni günde iki ana öğün ile küçük ara öğünlerden oluşmalıdır. Porsiyon boyutları da küçültülmelidir. Aşırı yemekten kaçınmak ve zaman zaman aç kalmak, insulin hassasiyetini artırarak ömrün uzamasına katkıda bulunur.
– Hareket: Düzenli egzersiz yapmak, tempolu yürüyüş gibi aktiviteler kasların kanda bulunan glikoza doğrudan erişmesini sağlarken pankreasın yükünü hafifletir. Ayrıca kas kütlesini artıran direnç egzersizleri de yapılmalıdır.
– Uyku düzeni: Kortizol (stres hormonu) döngüsünü kırmak için her gün en az 7-8 saat kaliteli uyku almak gerekir.
– Stres yönetimi: Pek çok hastalığın tetiklendiği stresle başa çıkmak için ‘stres yönetimi’ teknikleri uygulanmalıdır.
The post Hangi vücut tipi diyabete daha yatkın? first appeared on .
Diyabet riskinde sadece kilonun değil, yağın nerede biriktiğinin de önemli olduğunu bilmiyordum. Bel çevresini takip etmenin neden bu kadar vurgulandığı şimdi daha anlaşılır geldi.